Καμία Οικογενειακή Κρίση δεν είναι Ιδιωτική

Στη σύγχρονη μετανεωτερικότητα η οικογένεια, όπως και το άτομο, βιώνουν μια διαδικασία εξατομίκευσης, όπου οι παραδοσιακές συλλογικές δομές αποδυναμώνονται και η ευθύνη για την ευημερία μεταφέρεται στο άτομο και στην πυρηνική οικογένεια, η οποία καλείται να διαχειριστεί μόνη της κοινωνικούς κινδύνους που παλαιότερα βιώνονταν και αντιμετωπίζονταν συλλογικά.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την κοινωνία του ρίσκου (risk society), όπου το μέλλον βιώνεται ως αβέβαιο, ασταθές και απρόβλεπτο. Η αβεβαιότητα για εργασία, οικονομική σταθερότητα και κοινωνική ασφάλεια, οι συνεχόμενες συστημικές κρίσεις μετουσιώνονται σε καθημερινό άγχος και βαθύ φόβο για το μέλλον.

Παράλληλα, η αποδυνάμωση των κοινοτικών δεσμών και η απουσία εμπειριών συλλογικής συμμετοχής οδηγεί σε απώλεια εμπιστοσύνης, νοήματος και αίσθησης του ανήκειν. Όσο μειώνονται τα δίκτυα συμμετοχής και υποστήριξης, τόσο αυξάνεται το αίσθημα μοναξιάς και η ψυχοκοινωνική πίεση στις οικογένειες.

Ωστόσο, το νόημα, ο σκοπός και η πραγματικότητα συγκροτούνται μέσα από κοινωνικές σχέσεις και συνεχή αλληλεπίδραση. Όταν οι κοινότητες αποδυναμώνονται, συρρικνώνεται και ο χώρος όπου παράγονται κοινά νοήματα για το μέλλον.

Η απομόνωση της οικογένειας, ως αυτόνομης μονάδας, ως αφήγημα δύναμης, αυτάρκειας, εξέλιξης και ευθύνης συνδέεται με:

1. Την εξατομίκευση κοινωνικών ευθυνών και αυτοενοχοποίηση.

2. Την αποδυνάμωση του κοινωνικού κεφαλαίου.

3. Την εμπειρία της κοινωνίας του ρίσκου.

4. Την απώλεια συλλογικής παραγωγής νοήματος.

5. Τη "κλειστότητα" του οικογενειακού συστήματος, με αποτέλεσμα την δυσκολία να ανταποκριθεί σε κρίσεις.

6. Την εξάντληση ψυχικών αποθεμάτων.

Πιθανά το πλαίσιο αυτό να εξηγεί γιατί αυξάνονται το άγχος, ο φόβος για το μέλλον και η αίσθηση μοναξιάς, απελπισίας και αβοηθησίας στις οικογένειες.

Ποια κοινά νοήματα μπορούν να παραχθούν για μια νεα κοινοτική κουλτούρα γύρω από την οικογένεια.

1. Η φροντίδα ως συλλογικό αγαθό.

Μετατόπιση από την ιδέα «η οικογένεια πρέπει να τα καταφέρνει μόνη της» προς το: " Η φροντίδα είναι κοινωνική ευθύνη". Αυτό περιλαμβάνει:

• Φροντίδα παιδιών

• Ψυχική Ευημερία

• Φροντίδα ηλικιωμένων

• Υποστήριξη σε κρίσεις

Η φροντίδα γίνεται κοινό έργο και όχι ιδιωτικό χρέος.

2. Η ευαλωτότητα ως κοινή ανθρώπινη συνθήκη.

Νέο νόημα: Δεν υπάρχουν “αυτάρκεις” οικογένειες. Όλες οι οικογένειες είναι ευάλωτες σε διαφορετικές στιγμές.

Αυτό μειώνει:

1. Την ενοχή

2. Τη ντροπή

3. Τη σιωπή γύρω από δυσκολίες

Και ενισχύει:

• Την αναζήτηση βοήθειας.

• Την αλληλοϋποστήριξη.

  
  

3. Το «ανήκειν» ως βασική κοινωνική ανάγκη.

Η κοινότητα δεν είναι απλώς γεωγραφικός χώρος αλλά: Δίκτυο σχέσεων, εμπιστοσύνης, ενδυνάμωσης και αλληλεγγύης.

4. Η διαφορετικότητα των οικογενειών ως κοινωνικός πλούτος.

Από την κανονιστικότητα, στη συμπερίληψη. Κοινό νόημα:

Δεν υπάρχει μία “σωστή” οικογένεια, υπάρχουν πολλές μορφές φροντίδας και αγάπης.

Αυτό ενισχύει:

• Κοινωνική συνοχή

• Αποδοχή

• Κοινωνικό κεφάλαιο

  
  

5. Το μέλλον ως συλλογικό σχέδιο, αντίδοτο στο φόβο του ατομικού μέλλοντος:

Το μέλλον των παιδιών είναι υπόθεση της κοινότητας. Η εκπαίδευση, οι ευκαιρίες, η ασφάλεια δεν είναι μόνο οικογενειακό έργο αλλά κοινή επένδυση.

6. Από την αυτάρκεια στη διασύνδεση.

Νέο αφήγημα: Η αλληλεξάρτηση είναι δύναμη, όχι αδυναμία. Η βοήθεια, η συνεργασία και τα δίκτυα υποστήριξης προωθούν την κοινωνική προκοπή κι ευημερία.

Για έναν περισσότερο αξιοβίωτο κόσμο για τα παιδιά μας...

Οn line Κράτηση